درياچه‌ي " زريبار " بزرگترين درياچه‌ي آب شيرين ايران در سه كيلومتري مريوان واقع است. اكولوژي منحصر به فرد و تنوع گياهي فوق العاده اش چشم اندازي عالي را فراهم آورده  است!

         خوش بود لب آب و گل و سبزه و نسرين
                افسوس  که آن گنج روان رهگذري بود

افسانه درياچه مريوان 

افسانه آورده شده اتان به استناد به  کتاب ذکائ يحيي را مروري داشته و لازم دانستم توضيحي در اين خصوص برايتون داشته باشم  و آن اينکه افسانه فوق به آن مضمون در منطقه قابل تعريف نيست بلکه بر افسانه ي درويش ما از جور  حاکم ستمگري به نام  فيله قوس مي گويد که روزي درويشي سوار بر الاغ  به همراه  همسرش  از نزديکي  شهر عبور مي کنند  که توسط ماموران  حاکم دستگير و به  شهر آورده مي شوند  اهالي شهر و ماموران آنها را شکنجه و اذيت مي کنند  و زير ضربات شلاق  مجبور به انجام  کارهاي مشقت بار مي نمايند  تا جايکه  دم الاغ  يعني تنها سرمايه ي درويش  کنده مي شود  و زن حامله اش  نيز فرزندي  را که در شکم دارد  سقط مي نمايد  . درويش  که ديگر  تاب تحمل  اين همه شکنجه را ندارد  نزد حاکم رفته و  دادسخن  مي دهد  اما حاکم  او را مورد استهزا قرار مي دهد  و درويش آزرده خاطر مي شود و دلشکسته بالاي  بلنداي کوهي  در ضلع  شرقي  شهر مي رو د  و در آنجا  با خداي خويش  شروع  به راز و نياز  مي کند  و از دست  آن ستمگر  به بارگاه خداوند  پناه مي برد  وآنان را نفرين مي کند و مي گويد سرم را از سجده بر نمي دارم تا شهر را با آب يکسان نکني و اين قوم ظالم را نابود نکني  و چنين مي شود و اکنون قبر درويش هم در پاي کوه نظاره گر

 درياچه ي فعلي زريوار است .

اين افسانه  نشانه هاي از  روي دادن  تاريخي را در خود  دارد   چنانچه  درون  مايه ي آن  نفرت  مردم از  غاصبان را  نشان مي دهد  و اين پيام را مي رساند که  جور و  ستم  پايدار نمي ماند  همچنين در این افسانه از فیله قوس  حاکم ستمگر نام آمده که  (فیله قوس )  معرب  واژه ی یونانی  فیلیوپس است  و کوهی که  مشرف  بر شرق دریاچه  است هنوز  نام  (قه لای  فیله قوس  ) را بر تارک خود دارد  و اینها گویای حضور نامیمون  یونانیان در کردستان  و ما را به یاد  غارتگری های  اسکندر  فرزند  فیلیپوس  می اندازد .

دریاچه ی  زریوار  که بیش از  دو ملیون سال  است  حیات و آبادانی را  را به مریوان  سرسبز بخشیده  است  همواره  نظاره گر  این سرزمین  حادثه خیز بوده  وبا شادی ها و دردها ی  جانگاه  مردمانش  شریک گشته  و همچون  میراثی  ارزشمند  بخش هایی از هویت و تاریخ  ما را در دل خود  حفظ کرده است